Heden - broekbergen.nl

Ga naar de inhoud

Hoofdmenu

Heden

 

Vervallen staat

De congregatie van de zusters Benedictinessen, die tot 1996 Broekbergen, toen geheten klooster ‘Arca Pacis’ (Ark van de Vrede), bewoonden, hebben de laatste dertig jaar van hun verblijf weinig onderhoud aan de gebouwen en de tuin gepleegd. Ook in de jaren daarna is er nauwelijks geïnvesteerd. Mede door de leegstand van de afgelopen jaren maakt de Buitenplaats Broekbergen thans een sterk verwaarloosde indruk. Met name de in de zestiger jaren van de vorige eeuw aangebouwde carrés zijn rijp voor de sloop. In het hoofdhuis zijn vele authentieke elementen bewaard gebleven; latere verbouwingen verstoren echter het oorspronkelijke karakter of hebben dat teniet gedaan, zodat een grondige restauratie nodig is. Van de oorspronkelijke tuinaanleg zijn de sterke zichtassen vanuit het hart van het hoofdhuis nog aanwezig; ook de oude padenstructuren zijn nog herkenbaar. Op het terrein bevinden zich een aantal karakteristieke oude bomen. De tuin is echter zeer verwilderd, met veel dood hout en uitgegroeide bomen.

 
 


De nieuwe eigenaren

In 2008 kocht het echtpaar Ir J.H. (Henk) den Boon en E.J. (Els) Kruidenier, sinds vele jaren inwoners van Driebergen, de Buitenplaats Broekbergen.

Henk den Boon (1953) is een ondernemende idealist en in 1978 afgestudeerd aan de Technische Universiteit in Delft, met als specialisatie energie technologie. Sinds zijn studie richten zijn werkzaamheden zich met name op de toepassing van schone energie, vooral wind energie. In 1986 richtte hij het bedrijf E-Connection (zie www.e-connection.nl) op, dat zeer succesvol is in het ontwerp, de ontwikkeling en projectbegeleiding van windturbineparken op land en op zee. Ook op het gebied van duurzaam en energiezuinig bouwen heeft hij met E-Connection veel ervaring. Het eigen Eco-kantoor in Bunnik behoort tot de meest energiezuinige kantoren van Nederland.

Els Kruidenier (1953) volgde de Sociale Academie in Den Haag. Els heeft zich gespecialiseerd in creatieve beeldende vaktherapie en trainerschap. Els heeft haar eigen praktijk 'HEDERA' voor expressieve therapie, begeleiding en coaching voor mensen met onverwerkte ervaringen en psycho-sociale problemen, gevestigd in Broekbergen.

Het echtpaar is zeer gehecht aan het bijzondere landschappelijke karakter van hun woonomgeving. De aankoop van de Buitenplaats Broekbergen is dan ook geïnspireerd door de unieke kans om een waardevol cultuur-historisch erfgoed in oude glorie te herstellen en diverse aspecten van de gebruiksmogelijkheden te delen met de gemeenschap. (zie verder onder ‘Toekomst’).

 
 


Rijksmonument en historische buitenplaats

De Buitenplaats Broekbergen maakt onderdeel uit van het lint van buitenplaatsen, gezamenlijk aangeduid als de ‘Stichtse Lustwarande’.

 
 
 
 

Broekbergen is gelegen aan het Kloosterlaantje aan de zuidrand van Driebergen in de gemeente Utrechtse Heuvelrug. Het oorspronkelijke landhuis werd gebouwd in het midden van de achttiende eeuw. In het laatste kwart van de negentiende eeuw werd de buitenplaats omgebouwd tot een ommuurd kloostercomplex. Hoofdhuis, toren en ommuring werden in 1999 aangewezen als Rijksmonument. Broekbergen valt bovendien als landgoed onder de Natuurschoonwet in de categorie historische buitenplaatsen.

 
 


Restauratieplannen

In het Masterplan is in de visie op de restauratie vastgelegd dat de rijke geschiedenis van het complex in het resultaat van de restauratie afleesbaar moet zijn. Een belangrijk uitgangspunt bij de restauratie is bovendien dat zowel recht wordt gedaan aan de ‘buitenplaats periode’ (1755-1875) als aan de ‘klooster periode’ (1875-1996) van Broekbergen.
De uit historisch en architectonisch oogpunt waardevolle bebouwing wordt behouden. Daarbij wordt ook gelet op de samenhang van de te behouden onderdelen.
Het hoofdhuis wordt zodanig gerestaureerd dat het weer de passende allure krijgt van een buitenplaats van de ‘Stichtse Lustwarande’. De lelijke en bouwvallige carrés uit 1964, direct grenzend aan het hoofdhuis worden gesloopt en deels vervangen door passende nieuwbouw.
Van cultuurhistorische waarde zijn ook de klokkentoren uit 1883 en de in 1966 door architect Johannes Dresmé gebouwde kapel. Tezamen met de monumentale kloostermuur uit het laatste kwart van de negentiende eeuw, die helaas op veel plaatsen in verval is, zullen deze onderdelen in oude luister worden hersteld.

 
 


Herstelplan tuin

Tot de oudste elementen van het park rond Broekbergen, behoort de unieke Rococo tuin, waarschijnlijk aangelegd door de toenmalige eigenaar Johan Carel van der Muelen in de periode dat hij burgemeester van Utrecht was (1789-1811). De tuin is daarna diverse malen aangepast aan de heersende stijl van de tijd, het laatst vermoedelijk door tuinarchitect Henri Copijn, die de tuin omvormde naar de in de tweede helft van de negentiende eeuw gebruikelijke Landschapsstijl met een kenmerkende slingervijver.In de kloosterperiode zijn door de omringende kloostermuur en de bebouwingsuitbreidingen de karakteristieke ‘Copijn elementen’ deels verloren gegaan. Het herstelplan zal zo veel mogelijk rechtdoen aan de historische ontwikkeling van de tuin en de open ruimten, waterpartijen en zichtlijnen herstellen.

 
 


Duurzaamheid

Gezien de achtergrond van Henk den Boon zal het geen verbazing wekken dat de restauratie van bestaande gebouwen en de passende vervangende nieuwbouw zoveel mogelijk energieneutraal en duurzaam zal plaatsvinden, zonder aantasting van de monumentale kwaliteit, dat wil zeggen: niet zichtbaar vanaf het maaiveld.
Gebruik zal worden gemaakt van de nieuwste isolatietechnieken en technieken op het gebied van warmtepompsystemen: de in de zomer ingevangen zonnewarmte zal worden opgevangen in de grondbodem om die vervolgens in de winter via een warmtepomp te gebruiken om de gebouwen via vloer- en wandverwarming te verwarmen.

 
 


Voortgang

Restaurantieprojecten als deze hebben een lange doorlooptijd en zijn kostbaar. Historisch onderzoek, plannen en ontwerpen kosten veel tijd, evenals het traject voor de benodigde goedkeuringen en subsidie aanvragen. Er zijn veel partijen bij betrokken en regelmatig is intensief overleg en aanvullende informatie nodig om tot afronding van de toestemmingsprocedures te komen. Er zullen zoveel mogelijk restauratiesubsidies worden aangevraagd en de financiering van de resterende restauratiekosten moet komen uit de vervangende nieuwbouw.
Het Masterplan zal stap voor stap worden uitgevoerd, te beginnen met het hoofdhuis. De benodigde goedkeuringen voor de restauratie van het hoofdhuis zijn in de loop van het najaar van 2010 ontvangen.

 
Terug naar de inhoud | Terug naar het hoofdmenu